Ontdek de kracht van vrijwillige inzet

Al anderhalf jaar zet Janneke zich in als vrijwilliger bij VPTZ Gooi en Vechtstreek. In die tijd was zij betrokken bij twaalf cliënten in hun laatste levensfase. “Het is bijzonder werk,” vertelt ze. “Je bent er op een heel intiem moment in iemands leven.” Het verhaal van Janneke als Vrijwilliger Palliatieve Terminale Zorg. Er zijn voor een ander Janneke volgde in 2024 de basistraining en werd daarna al snel ingezet. Als vrijwilliger ondersteunt zij mensen die terminaal ziek zijn, in hun eigen vertrouwde omgeving. “Mijn rol is om er te zijn,” legt ze uit. “Soms praten we, soms kijken we televisie of drinken we samen koffie. En soms ben ik gewoon op de achtergrond aanwezig. Wat iemand nodig heeft, dat verschilt per moment.” Die aanwezigheid is niet alleen waardevol voor de cliënt, maar ook voor de naasten. “Doordat ik er ben, kan een partner of familielid even weg om boodschappen te doen of een wandeling te maken. Even opladen. Dat geeft rust.” Dichtbij komen De eerste keer dat Janneke bij een gezin binnenstapte, vond ze spannend. “Je komt echt in een persoonlijke situatie terecht. Je bent dichtbij, maakt dingen mee die heel intiem zijn.” Ze herinnert zich hoe ze bij een cliënt aanwezig was terwijl de huisarts langskwam. “De partner was even weg. Ik luisterde mee, zodat ik later kon terugkoppelen. Twee horen nu eenmaal meer dan één.” Naast aanwezigheid biedt ze ook praktische ondersteuning. “Tijdens de training leer je bijvoorbeeld hoe je iemand helpt om comfortabel te liggen of zich te verplaatsen. Dat geeft houvast.” Het belang van aandacht en gesprek Wat Janneke vooral heeft geleerd, is hoe belangrijk het is om goed te luisteren en soms de juiste vraag te stellen. “In de laatste levensfase kom je allerlei situaties tegen,” vertelt ze. “Sommige mensen hebben alles al geregeld en zijn voorbereid op wat komt. Anderen worden overvallen door het nieuws en zitten nog vol ongeloof of onmacht.” Juist dan kan een vraag helpen. “Door iets bespreekbaar te maken, help je mensen soms om overzicht te krijgen of om nog iets uit te spreken wat belangrijk is. Je moet daarbij wel vertrouwen op je gevoel. Elke situatie is anders.” Blijven leren en delen Om haar werk goed te kunnen blijven doen, volgt Janneke regelmatig trainingen en cursussen. “Er is een breed aanbod en ik leer elke keer iets nieuws. Dat houdt me scherp.” Daarnaast komen vrijwilligers regelmatig samen om ervaringen te delen. “Dat is heel waardevol. Je leert van elkaar en krijgt praktische tips. Het helpt ook om alles wat je meemaakt een plek te geven.” Een andere wereld In het dagelijks leven werkt Janneke achter de schermen van televisieproducties, onder andere voor sport en nieuws. “Dat is een wereld van tempo en hectiek. Het vrijwilligerswerk is precies het tegenovergestelde. Hier draait alles om rust, aandacht en echt contact. Ik ben meestal twee tot drie uur bij iemand en stem me volledig af op de ander. Dat maakt het intens, maar ook heel waardevol.” Betrokkenheid die blijft Soms ontstaat er in korte tijd een sterke band. Zo was Janneke gedurende een periode intensief betrokken bij een cliënt en zijn partner. “We spraken veel met elkaar. Hij vertelde hoe hij zijn afscheid voor zich zag. Door daarover te praten leer je iemand beter kennen en hoor je wat belangrijk is voor diegene.” Na het overlijden bleef het contact bestaan. “Met zijn vrouw heb ik nog steeds regelmatig contact. We spreken af en doen samen iets gezelligs. Dat is niet gebruikelijk, maar in dit geval heel bijzonder.” Persoonlijk en dichtbij Het werk kan soms ook dichtbij komen. “Als iemand in een vergelijkbare levensfase zit als jijzelf, of kinderen heeft in dezelfde leeftijd als die van mij, dan raakt dat meer. Dan is het zwaarder, maar het is niet zo dat ik het niet wil doen.” Juist die persoonlijke betrokkenheid maakt het werk betekenisvol. Met aandacht aanwezig Janneke neemt altijd een tas mee naar haar bezoeken, gevuld met praktische spullen zoals boekjes, spelletjes en haar notitieboek. “Mijn telefoon zet ik uit. Even helemaal offline. Dat is eigenlijk ook een cadeautje voor mezelf. Bij de cliënt zet ik mijn eigen leven even op pauze. Ik ben er volledig voor de ander. Ook de trainingen en het blijven leren ziet ze als een cadeau. Het verrijkt mij als mens.” Waardevol werk Wat Janneke doet, is intens en vraagt aandacht, betrokkenheid en vertrouwen. “Je bent aanwezig in een van de meest kwetsbare fases van iemands leven. Dan gaat het niet om grote dingen, maar om comfort, rust en er zijn.” Met haar inzet draagt ze bij aan precies datgene waar VPTZ voor staat: ondersteuning bieden in de laatste levensfase, voor zowel de cliënt als de naasten. Heeft u interesse in het werken bij de VPTZ? Neem contact op via de website https://www.vptzgooienvechtstreek.nl/ of bel met de Vrijwilligerscentrale in uw gemeente.

Toen Soraya in 2020 op zoek was naar wat extra ondersteuning voor haar dochter Robina, kwam ze via Versa Welzijn in contact met Steunouder Hilversum. Ze werd gekoppeld aan Sophia en Henk-Jan, een gepensioneerd echtpaar. Wat begon als een praktische oplossing, groeide uit tot een warme band die nu al jaren standhoudt. “Het voelt alsof we er familie bij hebben gekregen,” zegt Soraya. Als Soraya in 2020 start met haar opleiding tot tandartsassistente, zoekt ze een vertrouwde plek waar haar dochter Robina naartoe kan. “Ik had elke vrijdag tot laat in de middag online lessen. Het was voor mij dus heel belangrijk dat Robina na school naar een fijne plek kon, zodat ik me kon richten op mijn opleiding en huiswerk. Toen hoorde ik via Versa Welzijn van Steunouder.” Steunouders zijn mensen die een kind van een andere ouder een dag of dagdeel per week opvangen, om die ouders wat lucht te geven. “Ik was niet meteen enthousiast,” geeft Soraya toe. “Robina was wel op de kinderopvang en BSO geweest, maar nog nooit bij iemand thuis. Dus ik wilde eerst kijken of er een goede klik was, voor ik toe zou zeggen.” Een klik aan de keukentafel Sophia vindt in diezelfde periode een flyer in haar brievenbus: steunouders gezocht. “Ik heb de opleiding tot kinderverzorgster gedaan en ben ook gastouder geweest. We hadden in die tijd nog geen kleinkinderen en ik miste de kinderen om me heen. Dus ik dacht: steunouder, dat lijkt me leuk.” Na een korte training wordt Sophia samen met haar man Henk-Jan gekoppeld aan Robina. “Eerst hadden we een kennismaking bij hen thuis, daar was Jet van der Wal, steunoudercoördinator bij Versa Welzijn ook bij. Het voelde meteen goed.” Ze kijkt belangstellend naar Robina. “Kan jij onze eerste kennismaking nog herinneren?” Robina schudt haar hoofd, maar haar moeder Soraya weet het nog goed. “We spraken nog een tweede keer af, nu bij Sophia en Henk-Jan thuis. Het was heel vertrouwd, ook voor Robina. Dus toen wist ik: dit gaan we doen.” ‘Ik voel me hier comfortabel’ Vanaf november 2020 komt Robina elke vrijdagmiddag bij Sophia en Henk-Jan over de vloer. Ze eet wat lekkers, doet spelletjes, knutselt of maakt huiswerk. Robina lacht: “Ik weet niet meer hoe het helemaal in het begin was, maar ik weet wel dat ik het altijd leuk vond en altijd vrolijk weer naar huis ging. En ook al kom ik niet meer elke vrijdagmiddag, ik vind het hier nog steeds fijn, ik voel me hier comfortabel." Sophia glimlacht. “Vroeger hielpen we Robina ook met haar huiswerk als dat nodig was. We hoefden haar daar niet op te wijzen hoor, ze heeft heel veel verantwoordelijkheidsgevoel.” Henk-Jan vult haar aan: “Dat merk je ook aan hoe ze omgaat met onze kleinzoon Tobias. Dat kan ze zo goed, als een soort grote nicht. Zo voelt het ook een beetje, want we zien Robina als onze bonuskleindochter.” Respect en ruimte De band tussen steunouders en steunkind groeide vanzelf. “Wat ik bijzonder vind,” zegt Henk-Jan, “is hoe open Robina is. Ze vertelt wat haar bezighoudt: over school, over haar klasgenoten, maar ook persoonlijke onderwerpen. Er is vertrouwen.” Sophia knikt. “En we laten elkaar in de waarde. Wij zijn christelijk, Robina is moslim. Dat is nooit een probleem geweest. We hebben juist veel respect voor elkaars cultuur.” Soraya herkent dat. “Dat was voor mij zó belangrijk. Ik kon Robina met een gerust hart hierheen sturen. Niet alleen omdat ze goed op haar pasten, maar ook vanwege dat respect. Hier was ze veilig.” En er was méér: “Ik ontdekte dat Robina bij Sophia en Henk-Jan ook iets meekreeg van de Nederlandse opvoeding. Ze leerde de taal beter, ze werd zelfstandiger. Dat vond ik een waardevolle aanvulling. Vooral voor gezinnen die nog niet lang in Nederland zijn, is dat heel fijn.” ‘We spreken samen af’ Nu Robina op de middelbare school zit en Soraya haar opleiding tot tandartsassistente heeft afgerond, is het niet meer nodig dat Robina elke vrijdagmiddag naar Sophia en Henk-Jan gaat. Toch blijft de band hecht. “In het begin verliep het contact over de afspraken altijd tussen Soraya en mij,” legt Sophia uit. “Maar nu Robina wat ouder is, stuur ik haar een appje, of zij mij. Natuurlijk is Soraya ook overal bij betrokken, maar Robina is oud genoeg om zelf met ons af te spreken.” Robina knikt. “Soms heb ik op vrijdag andere afspraken, en ik heb ook nog kickbokstraining op vrijdag. Dus soms kom ik een paar weken niet. Maar ik kom ook wel eens op een andere dag, bijvoorbeeld als Tobias er is.” In de schoolvakanties maken Sophia en Henk-Jan ook uitstapjes met Robina. Soraya en Robina’s broertje Ryan gaan dan ook vaak mee. “We zijn naar de dierentuin geweest, maar ook naar Madurodam en het Muiderslot,” vertelt Sophia stralend. “Daar genieten we zo van. En binnenkort neem ik Robina als verjaardagscadeau mee naar Zuid-Limburg. Dan gaan we samen een nachtje in een hotel, zoals een oma ook met haar kleindochter zou doen." Van steunouder tot vriendschap Wat begon met een flyer, is uitgegroeid tot een waardevolle relatie. “Het leverde ons de vriendschap met deze jongedame op,” zegt Henk-Jan met een vaderlijke glimlach. Robina lacht terug. “Ik voel me hier altijd welkom, dat is een fijn gevoel.” Ook Soraya is nog steeds blij met Sophia en Henk-Jan. “Robina komt altijd blij thuis als ze hier is geweest. Dan weet je als moeder dat het goed zit. Ik had van tevoren nooit gedacht dat steunouders zoveel konden betekenen, maar ik ben er heel blij mee.” Sophia vult aan: “We vinden het belangrijk om open en respectvol naar elkaar te zijn. En natuurlijk is plezier hebben ook belangrijk! Dat wil ik toekomstige steunouders ook meegeven. Steunouder zijn is een commitment, dat moet je wel beseffen als je eraan begint. Het hoeft niet meteen voor altijd te zijn, maar je bindt je zeker voor een half jaar en daarna kijk je verder.” Dan richt ze haar blik liefdevol op Robina en Soraya. “Wij zijn voor altijd verbonden, want jullie voelen als familie.” MOEDER SORAYA OVER STEUNOUDERS SOPHIA EN HENK-JAN “Dat was voor mij zo belangrijk. Ik kon Robina met een gerust hart hierheen sturen. Niet alleen omdat ze goed op haar pasten, maar ook vanwege dat respect. Hier was ze veilig.”

Haar mooie naam is vernoemd naar haar oma, Henriette Toussaint, tegenover mij zit een veelzijdige vrouw met een grote vrijwillige inzet. Tegenwoordig is zij gastvrouw bij Buurthuis Bloemrijk. Samen met haar vriendin Marisa Franken verzorgen zij de donderdagochtend, waar tevens de inloop is voor computerhulp en een tekenclub. Op de dinsdagmiddag werkt zij sinds enkele maanden bij Weg & Wijzer, dat voelt als een verdieping voor haar. Mensen zien, aanvoelen en welkom heten met een kop koffie/thee, dat voelt goed en nuttig. Daarnaast is Henriette af en toe actief bij wijkcentrum St. Joseph waar zij meehelpt met hand- en spandiensten zoals de voorjaarsmarkt en speciale evenementen. Vroeger werden er ook Oudhollandse spelletjes gedaan in de tuin en was de tuin ook groter. Jawel lieve mensen, Henriëtte draait al een tijd mee. Wilskracht Laten we terug gaan naar het begin. Als jongedame verhuisde zij vanuit Limburg naar de grote stad Amsterdam om haar carrière te starten als apotheek assistente. Dat was toentertijd inclusief woonruimte, een aantrekkelijk aanbod. Doch makkelijk was het niet in een stad waar zij niemand kende, maar Henriette heeft met wilskracht haar heimwee weten te overwinnen. Later bleek dat haar vriendin Marisa eveneens dezelfde opleiding heeft gedaan en dat zij 50 m. van elkaar vandaan werkte, weliswaar in een andere tijd. Maar hoe toevallig en dan later elkaar tegenkomen wonende in dezelfde straat, zelfs bijna buurtjes met een huis ertussen. De dames leerden elkaar daar pas kennen en werden vriendinnen in Hilversum. Bleek dat zij ook allebei een partner te hebben met een technische opleiding. Deze dames zijn echt verbonden met elkaar. Diploma’s Vanaf haar 18 e levensjaar tot haar 40 e is Henriëtte apotheek assistente geweest. Daarna wilde zij iets met cosmetica doen en zij volgde een schoonheidsspecialiste opleiding. Omdat Henriette goed in het leerproces zat deed zij een opleiding voor pedicure erbij. Met de diploma’s op zak was Henriette flexibel inzetbaar bij V&D en de Bijenkorf en daarna werkte zij een jaar bij een kapper als schoonheidsspecialiste. Uiteindelijk heeft zij haar eigen beauty salon gecreëerd en dat 20 jaar lang volgehouden. Daar ergens is haar vrijwilligerswerk ontstaan zo’n 22 jaar geleden. Via een collega raakte zij in contact met mantelzorgers en dat raakte een snaar. Onvermoeibaar een ander verzorgen en vaak een dierbaar iemand. Henriette besloot om mee te doen met de verwendagen voor de mantelzorgers en hen te verwennen met een schoonheids- en/of pedicure behandeling. Juist hen te ontzorgen en een fijn moment te bezorgen. Dat was voor Henriette een fijn gegeven en haar eerste vrijwilligersklus. Gastvrouw Daar bleef het niet bij, Henriette kennende, zij werd vaste gastvrouw bij de ‘Dag van de Mantelzorg’ via Versa Welzijn in Eemnes, Huizen, Bussum en het gemeentehuis. Daarna is die dag overgenomen naar stichting MEE en ging Henriette andere dingen doen. Na de verwendagen zochten de sociaal werkers van Versa iemand die zij konden vertrouwen om de deur te openen en te sluiten op de Geuzenweg. Daar zat namelijk het kantoor van de Mantelzorg en kwam zij Ria de Jong tegen. Ria was dirigent van het Mantelzorgkoor ‘De Lichtpuntjes’ en zij zocht iemand die de koffie en thee kon verzorgen voor het koor en ook kopieën kon maken. Henriette vervulde deze vraag en zong af en toe mee met het koor. Trouwe dienst “Kom eens kijken bij Sherpa” zei Ria tegen Henriette en hup daar ging ze. Bij de afdeling ‘Evenementen’ kwamen haar talenten helemaal tot hun recht. Meehelpen met Sinterklaas en de Pietendisco, de voorjaarsmarkt, Carnaval en kerst, noem het maar op. Henriette deed deze vrijwilligersklussen er allemaal bij en ernaast bij wat zij al deed. Henriette is inmiddels 18 jaar in dienst als trouwe Vrijwilliger bij Eemhart (de nieuwe naam van Sherpa). In ongeveer dezelfde tijd en via een kennis kwam Henriette terecht bij de Riebeeck waar zij hielp bij de High Tea’s en andere activiteiten zoals maaltijden met de buurtbewoners, de Bingo en Sinterklaas. Daar werkte zij met Malika en deed dat met plezier, daarna is de Riebeeck overgegaan naar Buurthuis ZO-Samen. Ook dit deed Henriëtte er allemaal bij, de vrijwillige klussen stapelden elkaar op. Gert Bos Henriette kent de tijd nog van Gert Bos, wie kent hem niet? De sociale werker van De Lelie en later De Kleine Lelie. “Tegen Gert zei je nooit nee. zo’n aimabele man”, vertelt Henriëtte. Samen met haar vriendin Marisa werden zij gastvrouwen op meerdere ochtenden in de week. De twee dames vulde elkaar aan en herkenden elkaars drive, beide echte doorzetters. In de Corona tijd kozen Henriette en Marisa ervoor om open te blijven met alle voorzorgsmaatregelen (mondkapje en gepaste afstand). Andere verklaarden hun voor gek, maar zij geloofden in wat zij deden. Zij vonden het sociale contact in die periode enorm belangrijk. Later bleek dat haar vriendin Marisa eveneens dezelfde opleiding heeft gedaan en dat zij 50 m. van elkaar vandaan werkte, weliswaar in een andere tijd. Maar hoe toevallig en dan later elkaar tegenkomen wonende in dezelfde straat, zelfs bijna buurtjes met een huis ertussen. De dames leerden elkaar daar pas kennen en werden vriendinnen in Hilversum. Bleek dat zij ook allebei een partner te hebben met een technische opleiding. Deze dames zijn echt verbonden met elkaar. Drijfveer Dat gastvrije zit eigenlijk in haar. Henriette heeft het altijd leuk gevonden om iets voor een ander te doen, als kind al ging zij koekjes bakken voor anderen. En als vrienden bij haar komen, eten zij de hele dag niets, want zij krijgen genoeg bij haar. De werkelijke drijfveer van Henriette gaat een tijd terug, naar een tijd waar zij liever niet over praat. De plaats was een ziekenhuis waar zij met eigen ogen zag en zelf ervaarde hoe de gastvrouwen daar iedereen zo vriendelijk verzorgde met zoveel liefdevolle aandacht. Echt lief!! Dat raakte haar enorm. En daar besloot zij; “Als het beter met mij gaat, wil ik iets terug doen voor een ander”. Henriette zegt zelf; “ik heb geen zin om tennis spelend en golfend met een glas sherry mijn pensioen uit te zitten. Ik wil iets goeds terug doen!”. Terugkijkend voelt Henriette genoegdoening en vreugde bij haar vrijwilligerswerk. Ook al is zij moe, zij doet het toch omdat zij haar vrijwilligerswerk leuk vindt en dat met liefde doet. En dat voel je als je haar aan het werk ziet, een dame met liefdevolle aandacht. “En een goede maat naast je” en daarmee bedoelt zij natuurlijk haar goede vriendin Marisa. Dank Henriette voor jouw mooie en inspirerende verhaal.